Vršilac dužnosti premijera Republike Kosovo Albin Kurti, ugostio je danas zastupnike Skupštine Kosova iz saziva koji je 2. jula 1990. godine usvojio Ustavnu deklaraciju, jedan od najvažnijih političko-pravnih dokumenata u savremenoj historiji Kosova.
Prijem je organizovan povodom 36. godišnjice donošenja Deklaracije, kojom je tadašnja Skupština Kosova proglasila Kosovo ravnopravnom jedinicom unutar tadašnje Jugoslavije. Ovaj akt smatra se početkom institucionalnog procesa koji je kasnije vodio usvajanju Ustava u Kačaniku, mirnom otporu devedesetih godina i proglašenju nezavisnosti Kosova 2008. godine.
Kurti je u obraćanju istakao da je Deklaracija od 2. jula predstavljala izraz slobode, ravnopravnosti i političke volje građana.
„Dana 2. jula 1990. godine legitimna politička volja Albanaca trijumfovala je nad nasiljem, represijom i političkom diskriminacijom Srbije. Republika Kosovo, proglašena 1990. godine, bila je republika otpora – najprije kroz mirni otpor, a potom i kroz oslobodilačku borbu“, rekao je Kurti.
Podsjetio je da je dva mjeseca nakon usvajanja Deklaracije, 7. septembra 1990. godine u Kačaniku usvojen Ustav Republike Kosovo, ocijenivši da su ta dva dokumenta zajedno predstavljala politički i pravni temelj za kasniji razvoj kosovske državnosti.
Govoreći o političkim okolnostima tog vremena, Kurti je rekao da je nakon ukidanja autonomije Kosova uslijedila sistemska diskriminacija Albanaca kroz isključivanje iz institucija, obrazovnog sistema i javnog života.
„Ovaj susret je izraz zahvalnosti i priznanja za doprinos koji ste dali, ali i pokušaj da izgradimo institucionalnu tradiciju njegovanja sjećanja na vrijednosti, doprinos i historiju vaše generacije“, poručio je nekadašnjim zastupnicima.
On je posebno izdvojio pojmove „političko samoopredjeljenje“ i „autentična demokratija“, koji se nalaze u tekstu Ustavne deklaracije, ocijenivši da i danas imaju značajnu naučnu i političku vrijednost.
Tokom susreta bivši zastupnici prisjetili su se događaja iz ljeta 1990. godine i okolnosti u kojima je Deklaracija usvojena, ističući njen značaj za kasniji razvoj političkih institucija Kosova.
Ustavna deklaracija usvojena je 2. jula 1990. godine u dvorištu tadašnje Skupštine Kosova u Prištini, u vrijeme duboke političke krize i nakon ukidanja autonomije pokrajine.
Samo dva mjeseca kasnije, 7. septembra u Kačaniku usvojen je Ustav Republike Kosovo, čime je nastavljen proces političkog organizovanja kosovskih Albanaca. Ovi događaji predstavljaju jednu od ključnih prekretnica u novijoj historiji Kosova i svake godine se obilježavaju kao važni datumi u političkom životu zemlje.