Vršilac dužnosti premijera Kosova Albin Kurti prisustvovao je obilježavanju 148. godišnjice Prizrenske lige u Prizrenu, ističući njen značaj za političku historiju Albanaca i razvoj nacionalne svijesti.
Govoreći na svečanosti održanoj u kompleksu Lige, Kurti je naglasio da je upravo ovaj pokret prvi institucionalno oblikovao albansko političko djelovanje i omogućio da se glas Albanaca čuje na međunarodnoj sceni.
„Prizrenska liga i dala je postojanje i odjek albanskom političkom biću te ga institucionalno utjelovila upravo ovdje u Prizrenu“, rekao je Kurti.
On je podsjetio da su albanski politički predstavnici još krajem 19. stoljeća kroz diplomatske aktivnosti nastojali predstaviti svoje zahtjeve evropskim silama, povlačeći paralelu između tadašnjih nastojanja i današnjeg međunarodnog položaja Kosova.
Kurti je poručio da bi 10. juni trebao ostati datum zajedničkog okupljanja i sjećanja na ideale nacionalnog preporoda.
„Održavanjem tradicije obilježavanja godišnjica Prizrenske lige održavamo je živom i jačamo mostove kojima se njene ideje prenose s generacije na generaciju“, kazao je.
Tokom obraćanja najavio je i nastavak ulaganja Vlade Kosova u Kompleks Prizrenske lige, uključujući obnovu infrastrukture i modernizaciju muzejske postavke. Izrazio je očekivanje da će novi muzejski koncept biti završen do 2028. godine, kada će biti obilježena 150. godišnjica osnivanja Lige.
Nakon ceremonije predstavljena je izložba pod nazivom „Historijsko-kulturni spomenici Prizrenske lige“, koju su posjetioci imali priliku obići zajedno s premijerom.
Prizrenska liga osnovana je 10. juna 1878. godine i smatra se jednim od najvažnijih političkih pokreta u modernoj historiji regiona. Njen osnovni cilj bio je zaštita teritorija naseljenih Albancima, Bošnjacima, Turcima i ostalih nakon odluka donesenih na Berlinskom kongresu, kako historičari često smatraju, Liga uzimaju početkom organizovanog albanskog nacionalnog pokreta.
Kararname – Temelj organizacije i prvi politički program Prizrenske lige
Iako se danas Prizrenska liga najčešće posmatra kao početak modernog albanskog nacionalnog pokreta, njen prvi zvanični politički dokument, poznat kao Kararname, pokazuje složeniju sliku tadašnjih političkih prilika.
Dokument usvojen 18. juna 1878. godine potpisalo je 47 delegata iz različitih krajeva Balkana, uključujući Kosovo, Albaniju, Sandžak i Bosnu.
Kararname je sadržavao 16 članova kojima su definisani ciljevi i organizacija Lige. U fokusu dokumenta bili su očuvanje teritorijalnog integriteta Osmanskog carstva i sprečavanje teritorijalnih promjena predviđenih nakon Sanstefanskog mira. Istovremeno, naglašavana je lojalnost sultanu i osmanskim vlastima, dok zahtjevi za nezavisnost ili nacionalnu autonomiju u tom trenutku nisu bili istaknuti.
Dokument je predviđao formiranje vojnih snaga, prikupljanje sredstava za njihovo finansiranje te zajedničku odbranu područja koja su smatrana ugroženim.
Posebna pažnja posvećena je očuvanju reda, uz stroge kazne za one koji bi sarađivali s protivničkim državama ili djelovali protiv odluka Lige. Kararname je također garantovao zaštitu života i imovine lojalnog stanovništva, bez obzira na vjersku pripadnost.
Historijski izvori ukazuju da se politički program Lige tokom narednih godina razvijao i mijenjao, prateći ubrzane političke procese na Balkanu.