Prije 32 godine granatama Hrvatskog vijeća obrane (HVO) srušen je Stari most u Mostaru, nekadašnji simbol grada na Neretvi i jedno od najprepoznatljivijih djela osmanske arhitekture na ovim prostorima. Most, izgrađen prema nacrtima mimara Hajrudina u 16. stoljeću, stoljećima je predstavljao srce i identitet Mostara, kao i jedno od ključnih kulturno-historijskih obilježja Bosne i Hercegovine.
Vijest o rušenju Starog mosta 9. novembra 1993. godine odjeknula je širom svijeta, izazivajući šok i osudu međunarodne javnosti. I danas, više od tri decenije kasnije, u Mostaru se o ovom događaju govori sa dubokim emocijama, jer je za mnoge stanovnike grada rušenje mosta značilo ranjavanje njihovog identiteta.
“Pucnji u Stari most bili su pucnji u dušu svakog Mostarca. Zločinci su uspjeli srušiti nešto što je stotinama godina bilo simbol ovog grada i svih ovih prostora. Mi vrlo dobro znamo da će jednog dana za ovo odgovarati, i generacijama se stidjeti za sve ono što su do sada napravili… Mostar može izgubiti čak i Stari most, ali nikada niko ne može ubiti dušu ovog naroda…”, poručio je tadašnji gradonačelnik Mostara Safet Oručević u obraćanju putem Radija Bosne i Hercegovine.
Granatiranje mosta, kula Tare i Halebinke, kao i obližnje stare čaršije, trajalo je sedmicama. Posebno je intenzivno bilo 8. i 9. novembra, kada su granate ispaljene sa položaja na Planinici i Stotinama teško oštetile konstrukciju. U 10 sati i 16 minuta, 9. novembra 1993. godine, most je pao u rijeku Neretvu.
Nestao je i dio stare trgovačke ulice Kujundžiluk, čime je teško narušena urbana cjelina Starog grada koji je vijekovima čuvao tradiciju, zanatstvo i život Mostara.
Obnova Starog mosta počela je 2003. godine uz finansijsku podršku Turske, Hrvatske, Italije, Holandije, Svjetske banke, Evropske banke za obnovu i Grad Mostar. Tadašnji zamjenik premijera Republike Turske Bulent Arinç ugradio je prvi kamen u novi luk mosta, a rekonstrukciju je izvela turska kompanija ER-BU. Radovi su završeni u julu 2004. godine, nakon čega je svečano otvorenje upriličeno 23. jula iste godine.
Već naredne godine, na zasjedanju UNESCO-a u Južnoafričkoj Republici, Stari most uvršten je na listu svjetske kulturne baštine, kao simbol historije, ali i pomirenja.
Stari most i danas stoji kao podsjetnik na stoljeća gradnje i trenutak rušenja, ali i kao dokaz da se uprkos svim razaranjima, grad može obnoviti, a simboli ponovo podići.